Detailomschrijving feedbackmoment: Retrospective¶
Korte uitleg¶
Retrospective is het feedbackmoment waarin de student terugblikt op de afgelopen sprint en reflecteert op aanpak, samenwerking, voortgang en professioneel gedrag. Het moment helpt studenten om expliciet stil te staan bij wat goed ging, wat lastig was, welke feedback relevant is en welke verbeteracties nodig zijn voor een volgende sprint.
Retrospective heeft een ontwikkelingsgerichte functie: het ondersteunt studenten bij het leren van ervaringen, het zichtbaar maken van hun rol in het proces en het omzetten van reflectie in concrete acties. Tegelijkertijd levert het datapunt informatie op over de ontwikkeling van de student binnen de sprint.
Retrospective is een studentgestuurd feedbackmoment. De student is eigenaar van de terugblik en organiseert deze grotendeels zelf: individueel, met peers, in teamverband of klassikaal. De docent geeft hierover uitleg en organiseert passende werkvormen, maar schrijft de vorm niet strak voor. Niet iedere terugblik hoeft te leiden tot vastgelegde feedback in Portflow; wel wordt per sprint waarin Retrospective onderdeel is van het onderwijs minimaal één betekenisvol Retrospective‑datapunt vastgelegd, zodat er over tijd voldoende input ontstaat voor de voortgangs‑ en eindevaluaties.
Kort werkproces (Portflow en voorbereiding)¶
Omdat Retrospective studentgestuurd is, ligt het initiatief bij de student. De student voert de terugblik uit in een passende werkvorm (bijvoorbeeld een team‑ of klassenretro, een peerreflectie of een individuele zelfevaluatie/STARR‑reflectie), noteert de belangrijkste uitkomsten en verbeteracties en koppelt deze aan de relevante leeruitkomsten. De rol van de docent is vooral faciliterend: uitleg geven over reflecteren en retrospectives, werkvormen organiseren en — op verzoek van de student — genoteerde feedback in Portflow valideren. Docenten hebben hierbij veel vrijheid om de uitvoering naar eigen inzicht in te regelen.
In sprint 1 en sprint 3 hebben docenten geen ruimte om de Retrospective als docent te begeleiden. In deze sprints verloopt het moment volledig studentgestuurd, bijvoorbeeld via peer‑ of teamretrospectives, en vindt het valideren van genoteerde feedback in Portflow plaats in de sprints waarin daar wel ruimte voor is. Per relevante sprint wordt minimaal één betekenisvol Retrospective‑datapunt vastgelegd, zodat er voldoende datapunten ontstaan voor de voortgangsevaluaties (VE1, VE2) en de eindevaluatie (EE).
Leeruitkomsten¶
Retrospective richt zich in semester 1 primair op 1.1 Persoonlijk Leiderschap (reflecteren op het eigen handelen, plannen en monitoren, zelfmotivatie en eigenaarschap over het leerproces) en op 4.1 Managen & Samenwerken (feedback geven en ontvangen en het toepassen van SCRUM‑events). Afhankelijk van de sprint raakt Retrospective daarnaast aan 2.1 Analyseren & Adviseren, met name waar de student terugblikt op methodisch testen en het verwerken van test‑ en feedbackresultaten in product en aanpak.
Overzicht per sprint¶
Retrospective Sprint 0¶
Korte omschrijving¶
Retrospective 0 is het eerste terugblikmoment binnen de propedeuse, gekoppeld aan het blok Student wrapped en de profielpagina‑opdracht. De nadruk ligt op het opstarten van studiegedrag: de student blikt terug op de eerste studieweken, maakt de eigen planmatige aanpak zichtbaar en benoemt wat goed ging en wat hij anders wil aanpakken. Het accent ligt op leren plannen, leren leren en het zelf op gang brengen van een terugblikroutine.
Relevante bewijzen¶
- Planmatige aanpak in project (dagplanning).
- Korte zelfevaluatie of terugblik op de eerste studieweken.
- Notities over wat goed ging, wat lastig was en welke verbeteracties de student meeneemt.
Succescriteria per leeruitkomst¶
Persoonlijk Leiderschap¶
- 1: Je bent aanwezig en voorbereid bij geroosterde momenten, neemt actief deel aan Scrum events en komt afspraken na. Je draagt zichtbaar bij aan opdrachten, je kunt je keuzes toelichten en je communiceert proactief bij problemen.
- 2: Je vraagt regelmatig feedback op je werk en werkhouding, en laat zien hoe je deze feedback gebruikt om je aanpak te verbeteren.
- 3: Je reflecteert regelmatig op concrete situaties uit je leerproces: Je beschrijft wat je deed, analyseert wat je daarvan leerde en formuleert concrete leerdoelen voor je verdere ontwikkeling.
- 4: Je plant je werk, monitort je voortgang en past je aanpak aan wanneer je merkt dat iets niet werkt.
- 5: Je documenteert je werk, reflecties, feedback en leerdoelen in een portfolio dat je leerproces zichtbaar en navolgbaar maakt.
Geschikte werkvormen¶
- Korte individuele zelfevaluatie als terugblik op de eerste studieweken.
- Bespreking van de dagplanning en eerste studieaanpak, gericht op leren plannen en leren leren.
- Reflectiegesprek aan de hand van het zelfportret.
Retrospective Sprint 1¶
Korte omschrijving¶
Retrospective 1 is het terugblikmoment gekoppeld aan Programming 101 en het bijbehorende project. De student blikt terug op studiegedrag, samenwerking en de omgang met feedback in de eerste programmeerfase, met aandacht voor testen en het verwerken van testresultaten. In deze sprint heeft de docent geen ruimte om de Retrospective te begeleiden; het moment verloopt daarom volledig studentgestuurd, met peer review als centrale werkvorm.
Relevante bewijzen¶
- Peer review op werk binnen Programming 101.
- Notities met ontvangen en gegeven feedback en wat daarmee is gedaan.
Succescriteria per leeruitkomst¶
Persoonlijk Leiderschap¶
- 2: Je vraagt regelmatig feedback op je werk en werkhouding, en laat zien hoe je deze feedback gebruikt om je aanpak te verbeteren.
- 4: Je plant je werk, monitort je voortgang en past je aanpak aan wanneer je merkt dat iets niet werkt.
Analyseren & Adviseren¶
- 2: Je doorloopt methodisch TMC (denken-maken-testen): maakt een eenvoudig prototype, test met (pseudo-)gebruiker en observeert en noteert resultaten.
- 5: Je verwerkt feedback, past inzichten toe in product/ontwerp, toont aanpassingen en beschrijft hoe je dit bijhoudt.
Managen & Samenwerken¶
- 4: Je geeft en ontvangt feedback tijdens events/code reviews, noteert deze bij issues en in de retrospectives. Je deelt complimenten en verbeterpunten met teamgenoten.
- 5: Je controleert je eigen werk aan de hand van de gestelde kwaliteitseisen, maakt issues aan voor fouten of ontbrekende onderdelen en verwerkt feedback in concrete verbeteracties.
Geschikte werkvormen¶
- Peer retrospective over de studievoortgang in Programming 101.
- Individuele zelfevaluatie of reflectie op een concrete leersituatie.
Retrospective Sprint 2, 3 en 4¶
Korte omschrijving¶
Retrospective 2, 3 en 4 vormen samen de reflectielijn binnen het project Studiekiezers en Zelfreguleren leren. In deze fase blikken studenten terug op hun bijdrage aan het team, hun omgang met feedback en hun rol binnen de SCRUM‑werkwijze, en vertalen zij die reflectie naar concrete verbeteracties en samenwerkingsafspraken. De nadruk kan per sprint verschillen: in de ene sprint ligt het accent meer op feedbackcultuur, in een andere meer op het uitvoeren van afspraken en verbeteracties.
In sprint 3 heeft de docent geen ruimte om de Retrospective te begeleiden; in die sprint dragen team‑ en peerretrospectives het moment volledig studentgestuurd. Het valideren van genoteerde feedback in Portflow vindt vooral plaats in de sprints waarin daar wel ruimte voor is (sprint 2 en sprint 4).
Relevante bewijzen¶
- Retrospective (screenshot) en actiepunten.
- Notities van team‑ of klassenretro met afspraken en verbeteracties.
- Bewijs van opgevolgde feedback en aangepaste samenwerkingsafspraken.
Succescriteria per leeruitkomst¶
Managen & Samenwerken¶
- 2: Je participeert actief in SCRUM-events (planning, review, retro), draagt bij aan voorbereiding en houdt de status van je taken op het sprint bord bij.
- 3: Je pakt toegewezen werk op, wijst jezelf toe aan user stories, overlegt met team en Product Owner over de planning en blokkades, daarbij vraag je tijdig om hulp.
- 4: Je geeft en ontvangt feedback tijdens events/code reviews, noteert deze bij issues en in de retrospectives. Je deelt complimenten en verbeterpunten met teamgenoten.
- 5: Je controleert je eigen werk aan de hand van de gestelde kwaliteitseisen, maakt issues aan voor fouten of ontbrekende onderdelen en verwerkt feedback in concrete verbeteracties.
Geschikte werkvormen¶
- Teamretrospective met actiepunten en verbeterafspraken.
- Peer retrospective over samenwerking en feedback.
- Klassenretro met feedback aan het docententeam.
- Individuele zelfevaluatie of STARR‑reflectie met actiepunten.